Een lightrailnetwerk voor de Metropoolregio Amsterdam

Voor de zomer lanceerde GroenLinks Noord-Holland een initiatiefvoorstel om de mogelijkheden voor een lightrailnetwerk in de Metropoolregio Amsterdam te onderzoeken. Lightrail in welke vorm dan ook is een onmisbare schakel in elk mobiliteitssysteem van de toekomst. Mijn spreektekst voor de commissie staat hieronder. Het Initiatiefvoorstel lightrailnetwerk MRA vind je hier. Met dank aan Servaz van Berkum die het voorbereidende werk deed!

Beste collega’s,

We bespreken vandaag met elkaar ons initiatiefvoorstel om de mogelijkheden van een lightrailnetwerk in de MRA te onderzoeken. We doen dat in samenhang met het negatieve pre-advies van GS. Ik wil eerst kort toelichten wat de inzet is van ons voorstel, dan reageren op het advies van GS en tot slot een aantal vragen formuleren voor de commissie.

Wat is onze inzet?

GroenLinks constateert net als heel veel anderen dat er iets moet gebeuren om te voorkomen dat de MRA dichtslibt. Want het is druk en het wordt nog veel drukker. Om bereikbaarheid, leefbaarheid en kwaliteit van leven met elkaar te kunnen blijven combineren moet er iets gebeuren. Een schaalsprong in het OV is daarvoor naar onze overtuiging een vereiste. Wij denken dat een lightrailnetwerk een onmisbaar onderdeel zal zijn van een dergelijke schaalsprong. Om die reden hebben we een discussievoorzet geschreven en willen we GS vragen een notitie op te stellen over de rol van de provincie bij het realiseren van een dergelijk netwerk, over de kansen en belemmeringen die GS ziet, de kosten die er bij benadering mee gepaard gaan en de stappen die je zou moeten zetten om tot zo´n lightrailnetwerk te komen. Met die informatie kunnen we dan later dit jaar een expert meeting organiseren. We doen dat bij voorkeur met een zo breed mogelijke coalitie in PS.

Wat is de reactie van GS?

Tot onze grote teleurstelling omarmt GS ons initiatief niet. Het negatieve pre-advies van GS gaat gepaard met een indrukwekkend aantal dooddoeners en drogredenen, zeker gezien de beperkte lengte van de reactie. Het lijkt me daarom goed daar kort op te reageren.

Ja, natuurlijk kent GroenLinks het regionaal OV ambitiebeeld 2040 voor Noord-Holland en Flevoland uit 2016. En ja, daarin staan op pagina 16 een paar regels over beelden die bij een integraal OV systeem horen: “een regiorailsysteem” binnen het kerngebied van de MRA en een “light train systeem” buiten het kerngebied. Op pagina 17 van dat document staat zelfs een kaartje, “visualisaties van denkrichtingen” zoals het voorzichtig heet. Ons initiatiefvoorstel is een uitnodiging om die “beelden” en denkrichtingen te verdiepen. Het is vooral ook een uitnodiging om de rol die de provincie daarin voor zich zelf ziet verder uit te werken.

Terwijl in het pre-advies wordt gemopperd dat de vergelijking met Parijs en andere grote steden niet opgaat, wordt het RER netwerk in Parijs inclusief de voorsteden in het ambitiebeeld uit 2016 als benchmark gezien. Blijkbaar heeft GS op dit punt geen last van voort- maar van terugschrijdend inzicht.

GS verschuilt zich vervolgens achter het gezamenlijke landelijke traject om te komen tot een OV Toekomstbeeld 2040. Dat traject loopt inderdaad en ook GroenLinks vind het belangrijk dat we daar als provincie goed bij blijven aangehaakt. De conclusie echter dat je het totale netwerk als geheel moet bekijken en er niet goed losse onderdelen uit kunt halen lijkt ons onzin. We hebben vorige maand in deze commissie een concept perspectief Fiets besproken dat zeer positief ontvangen is. En terecht. Daar was het blijkbaar wel mogelijk een onderdeel van de keten afzonderlijk te onderzoeken. Wij willen GS uitdagen om voor lightrail iets vergelijkbaars te doen.

Natuurlijk zijn er ook op principiële punten verschillen tussen GroenLinks en GS. Wij vinden inderdaad dat een verschuiving van investeringen in wegenaanleg naar milieuvriendelijk OV noodzakelijk is. GS niet, want haar doel is (blijkbaar) het vergroten van de keuzevrijheid voor de inwoners van Noord-Holland. Dat is een uiterst merkwaardige opvatting van de taak van de overheid als we tegelijkertijd moeten constateren dat bepaalde keuzes belastender zijn voor ons en komende generaties dan andere. GroenLinks vind in ieder geval dat een overheid de taak heeft keuzes te maken die leiden tot een hogere kwaliteit van leven voor onze inwoners. Meer investeren in milieuvriendelijk OV past in dat wereldbeeld.

Het mooie van ons voorstel is dat principiële verschillen van inzicht geen belemmering hoeven te zijn om ons initiatief te steunen. Dat is immers bedoeld om informatie te verzamelen en een eerste aanzet te geven voor een discussie die nodig is om te voorkomen dat de MRA vastloopt. Dat is een urgent probleem en vraagt om een ambitieuze overheid. De gemeenteraad van Haarlem heeft ons initiatief middels een motie unaniem omarmt. Oud-wethouder van Amsterdam Pieter Litjens (VVD) pleitte in januari van dit jaar voor investeringen in ligthrail en  de Zuid-Hollandse gedeputeerde Floor Vermeulen (ook VVD) begrijpt wel dat de overheid haar zaken financieel en organisatorisch op orde moet  hebben om pensioenfondsen en andere grote beleggers te overtuigen om in te stappen. Het is daarom uitermate teleurstellend dat GS in Noord-Holland die handschoen niet wil oppakken. Nu GS zelf niet thuis geeft is het aan ons om die urgentie over te brengen. Om die reden hoop ik op brede steun vanuit Provinciale Staten.

Natuurlijk ben ik benieuwd naar reacties uit de commissie. Ik wil de commissieleden graag vragen of zij nog mogelijkheden zien om ons voorstel aan te scherpen of verbeteren. Partijen die mee willen indienen zijn natuurlijk van harte uitgenodigd om aan te sluiten.

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s