Onze groene belofte voor Noord-Holland

Gisteren deed ik op Valentijnsdag een Groene Belofte aan Petra Schut, directeur van IVN Noord-Holland en Ernest Briët, directeur van Landschap Noord-Holland. Hieronder mijn oproep voor meer natuur en voldoende ondersteuning van vrijwilligers.

Ik ben een geluksvogel. Ik woon in Egmond aan Zee, in één van de mooiste gemeentes van Noord-Holland. Die gemeente ontleent haar identiteit aan het landschap. Het landschap dat begint met de zee en het strand, dan overgaat in prachtige duinen en bossen om via de beeldschone binnenduinrand uit te komen in eeuwenoude polders. Polders die gelukkig nog steeds open zijn en een weids uitzicht bieden. Ik ben een geluksvogel. Maar ik ben gelukkig niet de enige in NH. Onze provincie heeft veel kenmerkende landschappen die we moeten koesteren en beschermen. De plassen bij Loosdrecht, de heidevelden in het Gooi, het veenweidegebied in Waterland en de duinen in Kennemerland en Texel: natuur waar mensen van heinde en verre naar toe komen omdat het hier zo prachtig is. Wij zijn geluksvogels.

Dat is niet vanzelfsprekend. Natuur en groen staat namelijk onder druk. Onder druk omdat de VVD en het CDA de grenzen tussen het bestaand bebouwd gebied en onze polders maar lastig vindt en wil opheffen. Waarvoor? Voor woningbouw op plekken waar het nu mooi groen is en voor bedrijventerreinen waar geen gegadigden voor zijn. Voor steeds grotere megastallen die steeds intensievere vormen van landbouw en veehouderij mogelijk moeten maken. GroenLinks maakt andere keuzes: voor het openhouden van onze polders, voor woningbouw binnen bestaand bebouwd gebied en tegen nieuwe bedrijventerreinen. Voor nieuwe natuur en een goede bescherming van de natuur die we hebben. Voor een duurzame landbouw die een belangrijke rol kan blijven spelen als beheerder van ons groene buitengebied en als onmisbare schakel in het vergroten van de biodiversiteit in onze provincie.

Want daarmee is het dramatisch gesteld. Volgens recent onderzoek is er in NH nog maar 15% over van de oorspronkelijke biodiversiteit en neemt het aantal soorten nog steeds verder af. 25 tot 30 procent van die soorten dreigt bovendien nog eens te verdwijnen als we niet snel werk maken van het natuurnetwerk in NH. Sinds de jaren ’60 zijn we veertig procent van onze natuur kwijt geraakt! Die ontwikkeling moet een halt worden toegeroepen. Natuurlijk omdat de natuur van zichzelf waarde heeft. Maar ook omdat iedere inwoner van NH een geluksvogel moet blijven, wil blijven genieten van een groene leefomgeving en wil blijven recreëren in natuur die dichtbij is. En ook voor de toeristen die onze provincie bezoeken omdat zij ons ook geluksvogels vinden en willen genieten van al het moois dat ons dagelijks omgeeft.

GroenLinks wil zich de komende jaren inzetten om snel meer natuur te realiseren en meer duurzame landbouw. Omdat het van levensbelang is voor ons en voor onze provincie. Hoe ziet dat er concreet uit? Het is allereerst van belang om natuurgebieden met elkaar te verbinden. Dat doet de provincie in het natuurnetwerk. Nu wordt er elk jaar ongeveer 250 hectare aangekocht en ingericht. Wij willen dat verdubbelen. Elk jaar 500 hectare natuur erbij. Dan is het natuurnetwerk niet pas na 2030 klaar, maar in de helft van de tijd. Bij de huidige gedeputeerde, Jaap Bond, loopt de natuur al jaren een blauwtje: hoog tijd om daar verandering in te brengen!

Wij willen ook meer duurzame landbouw. Omdat de landbouw heel belangrijk is als beheerder van het gebied, maar alleen als het ook goed en dus duurzaam gebeurt. GroenLinks heeft daarvoor een initiatiefvoorstel ingediend. Ook hier moet de vaart erin. De afgelopen periode is er nauwelijks duurzame landbouw bijgekomen, terwijl de zittende coalitie dat wel wilde. Ook hier is het bij mooie beloftes gebleven. Van de meer dan 120.000 hectare landbouwgrond in NH is nu nog geen vijf procent biologisch, terwijl het streven was nu op 7% te zitten. Ook daar willen we verdubbelen. Op naar de 10 % dus!

Al die nieuwe natuur moet ook onderhouden en beheerd worden. En dat doen veel organisaties in onze provincie, organisaties die een beetje geld krijgen maar die vooral heel veel vrijwilligers ondersteunen om onze natuur te beheren en om onze kinderen in te wijden in de wondere wereld van planten en dieren. Naast sneller natuur realiseren en meer duurzame landbouw moet er dus ook meer geld komen voor beheer van die nieuwe natuur. Ook dat willen wij verdubbelen.

En wij willen dat er voldoende geld is voor de ondersteuning van vrijwilligers. Want het kleine bedrag dat er was voor het betrekken van mensen bij groen is door de zittende coalitie weg bezuinigd. Met steun dus van PvdA en D66. Waar ging het om? Om drie procent van de provinciale begroting. Twee? Of één? Nee, om een schamele 0,2 procent van onze begroting. En toch hebben PvdA en D66 ingestemd met het schrappen van dit bedrag. Ik vind dat onbegrijpelijk. De provincie zal de omslag moeten maken naar een overheid die mensen betrekt en dat doe je niet door dit soort bezuinigingen. Het provinciehuis in Haarlem is prachtig maar de krakende vloeren doe me altijd wel een beetje aan de 19e eeuw denken. De meeste gedeputeerden die het er nu voor het zeggen hebben zitten al in de provincie sinds de vorige eeuw. Hoog tijd voor een politiek van de 21e eeuw!

Om onze inzet kracht bij te zetten wil ik vandaag een groene belofte doen aan de inwoners van Noord-Holland. En ik wil die belofte doen aan Ernest en Petra, die beiden de stem vertegenwoordigen van duizenden vrijwilligers met een hart voor groen. Onze inzet voor de verkiezingen is een groene: voor open polders, meer natuur en duurzame landbouw.

IMG_0237-1

Kansen voor een groen en sociaal Noord-Holland

Afgelopen zaterdag hebben de leden van GroenLinks mij gekozen tot lijsttrekker voor de verkiezingen van de Provinciale Staten in maart 2015. Onderstaande toespraak hield ik aan het einde van de dag. Met een gastoptreden van Mieke Telkamp en Pino.

Waarheen, waarvoor

Een paar weken geleden stond er een kort nieuwsbericht op de website van de Cobouw, een site voor bouwend Nederland. Niet direct mijn favoriete nieuwsbron, maar dit bericht was er niet minder interessant om. De Cobouw meldde namelijk dat de provincie Noord-Holland in één keer 1500 hectare grond heeft gekocht van het Rijk. Die grond is bedoeld voor de afronding van het Natuurnetwerk Nederland, de nieuwe naam voor wat voorheen de ecologische hoofdstructuur heette. Goed nieuws dus en een kans voor een groener Noord-Holland.

Het is er slechts één van vele. De huidige fractie van GroenLinks Noord-Holland lanceerde eerder dit jaar een initiatiefvoorstel om nu eindelijk echt werk te maken van de duurzame landbouw in onze provincie en binnenkort volgt een pleidooi om de fiets ruim baan te geven. Ook daar liggen kansen.

Die zijn er zeker op het gebied van schone energie. Het zittende provinciale bestuur heeft er de afgelopen jaren alles aan gedaan om het draagvlak voor schone energie te verkleinen: eerst een rigide beleid waar de provincie van bovenaf geschikte locaties aanwees, nu onder druk van landelijke doelstellingen een halfslachtige poging waar niets en niemand beter van wordt. En dat terwijl van onderop lokale energiecoöperaties draagvlak creëren en al jaren bij de provincie op de poort kloppen. Een provincie met meer oog voor lokale initiatieven kan op dit punt veel bereiken. Kansen genoeg.

Nog één dan. De provincie heeft heel veel potjes waarin ze geld stopt. Voor economie, voor wonen, voor sociale thema’s en mobiliteit: gemeenten en regio’s maken er graag gebruik van. Maar mensen wonen niet in potjes en samenwerking in de regio versterk je niet door sectoraal denken te stimuleren. Dus: waarom niet al dat geld in één fonds stoppen en regio’s uitdagen om met goede voorstellen te komen. Een fonds waarin een boete staat op voorstellen waarin het gaat over wonen of mobiliteit en een bonus op voorstellen waarin wonen en mobiliteit worden gecombineerd. Kansen genoeg dus.

Maar kansen moet je wel grijpen. En daar ontbreekt het de huidige coalitie aan. De asfaltverslaving van NH begint groteske vormen aan te nemen. Over vier jaar zit niet alleen 55 procent van de begroting vast in het programma bereikbaarheid, we betalen alleen al aan onderhoud van nieuw en bestaand asfalt 8 miljoen euro per jaar meer dan nu. Ik wil jullie vragen: als jullie straks campagne gaan voeren voor de verkiezingen stel dan bij elk voorstel voor nieuw asfalt de vraag “waarheen, waarvoor”. Vraag net als Mieke Telkamp: Waarheen leidt die weg eigenlijk? En waarvoor? Wat heb je aan nieuw asfalt als het je brengt naar een dorp waar het dorpshuis en de laatste kruidenier hun deuren hebben gesloten. Wat heb je aan nieuw asfalt als in dat dorp de lokale energiecoöperatie uit frustratie het bijltje erbij neer heeft gegooid, als zelfs de vrijwilliger wordt wegbezuinigd en onze kinderen geen cultuuronderwijs meer krijgen omdat zelfs de laatste grijpstuiver van de provincie in asfalt is gaan zitten. Wiens kwaliteit van leven is daar mee gediend?

Kan het anders? Ja, natuurlijk. Ik wil jullie daarom voorstellen aan de vreemde vogel achter me. Deze Pino-achtige heb ik vorig jaar ontmoet in de polder bij Schoorl. Ze was daar neergestreken met behulp van Artiance speciaal, een dagbesteding voor mensen met een verstandelijke beperking. Net als ik was ze aanwezig bij de opening van Over ’t Hek, een groot waterbergingsproject in het buitengebied van Bergen.

Maar Over ’t Hek is veel meer dan alleen een waterberging. De waterberging zelf is onderdeel van de ecologische hoofdstructuur en sinds de oplevering weten de vogels het vochtige weidevogelgrasland te vinden. De tureluur en de lepelaar, de kievit en de grutto, verschillende soorten eenden en ganzen: ze zijn allemaal al gesignaleerd dit voorjaar. Daar bovenop wordt in en om de waterberging geboerd door de Noorderhoeve, een biologisch-dynamische zorgboerderij die al actief was in het gebied. Als kers op de taart wordt het Heklaantje – waar het project naar is vernoemd – doorgetrokken als wandelpad zodat er een nieuwe kleinschalige recreatieve voorziening ontstaat.

Over ’t Hek gaat dus over water en natuur, maar ook over biologische landbouw en zorg, cultuur en kleinschalige recreatie. Alles wat ons dierbaar is en wat nu onder druk staat. U hoop dat jullie begin volgend jaar mee op pad willen gaan om een fantastische verkiezingsuitslag te realiseren: en denk dan alsjeblieft aan Mieke, maar vooral ook aan deze vreemde vogel. Dat is waar wij het voor doen en waar wij heen willen! Dat lukt alleen als we samenwerken en dat is hier volop gebeurd. Het hoogheemraadschap, de provincie, de gemeente en de Noorderhoeve: ieder had zijn eigen rol. En de provincie: die bracht geld in en grond. Hoeveel grond? Net iets meer dan 15 hectare. Stel je dan eens voor wat je met die 1500 hectare kunt doen die de provincie net heeft gekocht!

Samenwerking zal ook de sleutel zijn voor een geslaagde campagne: samenwerking tussen onze kandidaten, de campagne-commissie, fractie en bestuur maar vooral natuurlijk met iedereen in de lokale afdelingen.

Waarheen: zes zetels in maart 2015
Waarvoor: voor een groen en sociaal NH

Dank jullie wel!

IMG_0073.JPG

IMG_0078.JPG