Onze groene belofte voor Noord-Holland

Gisteren deed ik op Valentijnsdag een Groene Belofte aan Petra Schut, directeur van IVN Noord-Holland en Ernest Briët, directeur van Landschap Noord-Holland. Hieronder mijn oproep voor meer natuur en voldoende ondersteuning van vrijwilligers.

Ik ben een geluksvogel. Ik woon in Egmond aan Zee, in één van de mooiste gemeentes van Noord-Holland. Die gemeente ontleent haar identiteit aan het landschap. Het landschap dat begint met de zee en het strand, dan overgaat in prachtige duinen en bossen om via de beeldschone binnenduinrand uit te komen in eeuwenoude polders. Polders die gelukkig nog steeds open zijn en een weids uitzicht bieden. Ik ben een geluksvogel. Maar ik ben gelukkig niet de enige in NH. Onze provincie heeft veel kenmerkende landschappen die we moeten koesteren en beschermen. De plassen bij Loosdrecht, de heidevelden in het Gooi, het veenweidegebied in Waterland en de duinen in Kennemerland en Texel: natuur waar mensen van heinde en verre naar toe komen omdat het hier zo prachtig is. Wij zijn geluksvogels.

Dat is niet vanzelfsprekend. Natuur en groen staat namelijk onder druk. Onder druk omdat de VVD en het CDA de grenzen tussen het bestaand bebouwd gebied en onze polders maar lastig vindt en wil opheffen. Waarvoor? Voor woningbouw op plekken waar het nu mooi groen is en voor bedrijventerreinen waar geen gegadigden voor zijn. Voor steeds grotere megastallen die steeds intensievere vormen van landbouw en veehouderij mogelijk moeten maken. GroenLinks maakt andere keuzes: voor het openhouden van onze polders, voor woningbouw binnen bestaand bebouwd gebied en tegen nieuwe bedrijventerreinen. Voor nieuwe natuur en een goede bescherming van de natuur die we hebben. Voor een duurzame landbouw die een belangrijke rol kan blijven spelen als beheerder van ons groene buitengebied en als onmisbare schakel in het vergroten van de biodiversiteit in onze provincie.

Want daarmee is het dramatisch gesteld. Volgens recent onderzoek is er in NH nog maar 15% over van de oorspronkelijke biodiversiteit en neemt het aantal soorten nog steeds verder af. 25 tot 30 procent van die soorten dreigt bovendien nog eens te verdwijnen als we niet snel werk maken van het natuurnetwerk in NH. Sinds de jaren ’60 zijn we veertig procent van onze natuur kwijt geraakt! Die ontwikkeling moet een halt worden toegeroepen. Natuurlijk omdat de natuur van zichzelf waarde heeft. Maar ook omdat iedere inwoner van NH een geluksvogel moet blijven, wil blijven genieten van een groene leefomgeving en wil blijven recreëren in natuur die dichtbij is. En ook voor de toeristen die onze provincie bezoeken omdat zij ons ook geluksvogels vinden en willen genieten van al het moois dat ons dagelijks omgeeft.

GroenLinks wil zich de komende jaren inzetten om snel meer natuur te realiseren en meer duurzame landbouw. Omdat het van levensbelang is voor ons en voor onze provincie. Hoe ziet dat er concreet uit? Het is allereerst van belang om natuurgebieden met elkaar te verbinden. Dat doet de provincie in het natuurnetwerk. Nu wordt er elk jaar ongeveer 250 hectare aangekocht en ingericht. Wij willen dat verdubbelen. Elk jaar 500 hectare natuur erbij. Dan is het natuurnetwerk niet pas na 2030 klaar, maar in de helft van de tijd. Bij de huidige gedeputeerde, Jaap Bond, loopt de natuur al jaren een blauwtje: hoog tijd om daar verandering in te brengen!

Wij willen ook meer duurzame landbouw. Omdat de landbouw heel belangrijk is als beheerder van het gebied, maar alleen als het ook goed en dus duurzaam gebeurt. GroenLinks heeft daarvoor een initiatiefvoorstel ingediend. Ook hier moet de vaart erin. De afgelopen periode is er nauwelijks duurzame landbouw bijgekomen, terwijl de zittende coalitie dat wel wilde. Ook hier is het bij mooie beloftes gebleven. Van de meer dan 120.000 hectare landbouwgrond in NH is nu nog geen vijf procent biologisch, terwijl het streven was nu op 7% te zitten. Ook daar willen we verdubbelen. Op naar de 10 % dus!

Al die nieuwe natuur moet ook onderhouden en beheerd worden. En dat doen veel organisaties in onze provincie, organisaties die een beetje geld krijgen maar die vooral heel veel vrijwilligers ondersteunen om onze natuur te beheren en om onze kinderen in te wijden in de wondere wereld van planten en dieren. Naast sneller natuur realiseren en meer duurzame landbouw moet er dus ook meer geld komen voor beheer van die nieuwe natuur. Ook dat willen wij verdubbelen.

En wij willen dat er voldoende geld is voor de ondersteuning van vrijwilligers. Want het kleine bedrag dat er was voor het betrekken van mensen bij groen is door de zittende coalitie weg bezuinigd. Met steun dus van PvdA en D66. Waar ging het om? Om drie procent van de provinciale begroting. Twee? Of één? Nee, om een schamele 0,2 procent van onze begroting. En toch hebben PvdA en D66 ingestemd met het schrappen van dit bedrag. Ik vind dat onbegrijpelijk. De provincie zal de omslag moeten maken naar een overheid die mensen betrekt en dat doe je niet door dit soort bezuinigingen. Het provinciehuis in Haarlem is prachtig maar de krakende vloeren doe me altijd wel een beetje aan de 19e eeuw denken. De meeste gedeputeerden die het er nu voor het zeggen hebben zitten al in de provincie sinds de vorige eeuw. Hoog tijd voor een politiek van de 21e eeuw!

Om onze inzet kracht bij te zetten wil ik vandaag een groene belofte doen aan de inwoners van Noord-Holland. En ik wil die belofte doen aan Ernest en Petra, die beiden de stem vertegenwoordigen van duizenden vrijwilligers met een hart voor groen. Onze inzet voor de verkiezingen is een groene: voor open polders, meer natuur en duurzame landbouw.

IMG_0237-1

De campagne is begonnen!

Vanochtend werd op het provinciehuis in Haarlem de aftrap gegeven voor de Verkiezingen voor de Provinciale Staten op 18 maart. In totaal doen 15 partijen mee aan die verkiezingen. Alle lijsttrekkers mochten zichzelf en hun partij in twee minuten voorstellen. Hieronder mijn bijdrage.

Laat ik beginnen met mijn collega-lijsttrekkers te feliciteren en veel succes te wensen de komende weken. Mijn naam is Alwin Hietbrink, ik ben 45 jaar en woon in Egmond aan Zee in de prachtige kustgemeente Bergen. De afgelopen negen jaar ben ik daar politiek actief geweest voor de lokale afdeling van GroenLinks. Als fractievoorzitter en tot vorig jaar mei als wethouder RO, natuur en landbouw, milieu en duurzaamheid en monumentenzorg. Als wethouder heb ik het belang van de provincie leren waarderen: dé groene bestuurslaag van Nederland, dé plek waar we kunnen zorgen voor het opwekken van voldoende schone energie en waar we besluiten over goed, betaalbaar en aantrekkelijk openbaar vervoer. De provincie heeft bovendien dé beslissende stem als er moet worden bepaald wat we wel en niet gewenst vinden in ons kwetsbare buitengebied. Evenveel GroenLinkse redenen om me de komende vier jaar te willen inzetten voor de provincie.

Onze speerpunten voor de komende periode? Wij willen sneller meer en kwalitatief hoogwaardiger natuur, voldoende ruimte voor het opwekken van schone energie en meer geld voor openbaar vervoer en de fiets. Dat zult u in onze campagne gaan terugzien. Een kleine tip van de campagne sluier wil ik nu wel oplichten. Onze nummer 6 Vincent Koerse, nu nog raadslid in Waterland, gaat de komende weken 1000 kilometer fietsen door onze prachtige provincie en zal met zijn GroenLinks bakfiets alle 51 gemeenten van Noord-Holland doorkruisen. Vincent gaat zijn achternaam dus eer aan doen. Natuurlijk om aandacht te vragen voor onze prachtige landschappen, maar ook om een andere wens van GroenLinks te ondersteunen. Wij willen namelijk dat Noord-Holland dé fietsprovincie van Nederland wordt en zullen daarom deze maand een initiatiefvoorstel indienen die dat doel dichterbij moet brengen. Iedereen is natuurlijk van harte uitgenodigd om Vincent te volgen op zijn NoordHollandse fietsavontuur. Hij zoekt trouwens ook nog een paar logeeradressen, dus meldt u aan. Alles natuurlijk voor een groener en socialer Noord-Holland. Dank u wel.

IMG_0166

Verkiezingsbeloftes (6) Investeren in ons prachtige landelijk gebied

De verkiezingen naderen en alle politieke partijen in de gemeente hebben hun verkiezingsprogramma’s vastgesteld. Ze staan weer vol met mooie vergezichten. In terugblikken zijn politieke partijen meestal minder sterk. Wat is er de afgelopen vier jaar gebeurd? Wat beloofde GroenLinks in 2010 en wat is gerealiseerd? En minstens zo belangrijk: wat is er niet gelukt en waarom niet? Richting de verkiezingen is duidelijkheid over wat je wilt de komende vier jaar belangrijk, maar terugblikken kan ook geen kwaad. Vandaag het zesde en laatste deel in een korte serie over de opbrengst van vier jaar besturen: hoe staat het met ons prachtige landelijke gebied?

Weet u het nog? In de vorige college periode liepen de gemoederen hoog op. Meer dan 1200 (!) inspraakreacties werden er ingediend op de Gebiedsvisie Bergen. Mensen sprake schande van de ondoordachte manier waarop het toenmalige college in het buitengebied honderden woningen wilde realiseren op hele kwetsbare locaties zoals de Noord/Zuidlaan in Bergen. GroenLinks Bergen ontwikkelde een website waarop zij haar kritiek verwoordde en kwam met een schets voor een alternatieve gebiedsvisie, Bloeiend Bergen. In ons verkiezingsprogramma drongen we aan op een structuurvisie die het behoud en het versterken van de bestaande kwaliteiten van natuur en landschap centraal stelde.

Is dat gelukt? Zeker. We stelden in 2010 een structuurvisie vast waarin die doelen centraal stonden. Maar we deden gelukkig meer dan alleen een document vaststellen. In 2011 kwam er via het landschapsontwikkelingsplan (een initiatief van GroenLinks Bergen) een half miljoen euro beschikbaar om te investeren in ons landelijk gebied. In de structuurvisie staat wat waar kan, in het landschapsontwikkelingsplan hoe we die functies kunnen inpassen. En daar is de afgelopen jaren hard aan gewerkt. Misschien niet altijd even zichtbaar voor inwoners, maar daardoor niet minder belangrijk.

En wat is er dan gebeurd? Teveel om op te noemen. Ik opende vorig jaar een prachtig opgeknapte schooltuin in de duinlandjes bij Egmond, deze week een tuin voor de kinderen in Schoorl op het nieuwe volkstuinencomplex bij Schoorldam. Er kwam een veilige oversteek voor de padden bij de Duinweg. Inwoners kregen advies over erfbeplanting van een ervenconsulent, agrariërs werden ondersteund bij de beste ruimtelijke inpassing als ze een nieuwe schuur wilden bouwen. Op dit moment worden in het noordelijk deel van onze gemeente een aantal duinrellen hersteld. Daardoor krijgt het zuivere water uit de duinen weer de ruimte om te stromen. Dat doet voor de natuur wonderen. Wat dat betekent kunt u op de foto’s hieronder zien. Direct na de herstelwerkzaamheden ziet het er nog niet uit, maar na een jaar ontstaat er prachtige nieuwe natuur.

Wat was het stil hè, de afgelopen jaren. Geen discussies over honderden woningen in het buitengebied op de verkeerde plekken. Tegelijkertijd is er heel veel bereikt in het landelijk gebied. Projecten die al jaren, soms tientallen jaren, onderwerp van discussie waren zijn nu eindelijk uitgevoerd of staan op het punt uitgevoerd te worden. Nieuwe natuur ook in de binnenduinrand bij Egmond aan den Hoef en later dit jaar op het oude vliegveld in Bergen. Evenveel redenen om morgen op GroenLinks Bergen te stemmen.

Wilt u weten wat er allemaal speelt in ons landelijk gebied. Klik dan hier voor een recent overzicht.

Verschil moet er wezen. Op de bovenste foto wordt het stroombed van de duinrel verbreed, op de onderste foto de situatie na een paar jaar. De foto’s zijn van Cor ten Haaf.

20140315-161645.jpg

20140315-161701.jpg

Dorp en Duin

Gisteren heeft de gemeenteraad van Bergen met een ruime meerderheid besloten om de keuze van het college voor de Sportlaan als voorkeurslocatie voor een nieuw sportcomplex te steunen. De vergadering waar dat besluit werd genomen was een feest van de democratie waar alle partijen uitvoerig en zorgvuldig hun overwegingen presenteerden. Voor al diegenen die geen zin of tijd hebben om het hele raadsvoorstel en alle achterliggende documenten te lezen (die vind je hier) publiceer ik hieronder mijn bijdrage aan een openbare informatieavond over het onderwerp op 3 oktober. Het is geen uitputtend verhaal, maar geeft de belangrijkste argumenten van het college weer.

Waarom het college kiest voor de Sportlaan

De drie varianten zijn tot stand gekomen na een heel lang en zorgvuldig voortraject. In die tijd zijn veel onderzoeken gedaan en nog meer meningen gepeild. We hebben zes keer vergaderd met een klankbordgroep van meer dan twintig mensen, Egmondia en Zeevogels hebben hun leden geraadpleegd en de gemeente heeft inwoners gevraagd wat zij van de plannen vonden. Verder hebben we advies opgevraagd bij heel veel deskundigen: landschapsarchitecten, juristen, de sportraad, makelaars, de PWN en financieel specialisten en we hebben verschillende gesprekken gevoerd met grondeigenaren.

Nu naderen we het moment van besluitvorming. Het college heeft op 17 september een voorkeur uitgesproken voor model 1b (een sportcomplex aan de Sportlaan maar zonder tennis) en de gemeenteraad zal zich op 17 oktober en 7 november over het dossier buigen. Ik zal de voorkeur van het college vanavond toelichten. Voor ik dat doe wil ik benadrukken dat het in alle modellen gaat om een integrale visie van het gebied tussen het Watertorenterrein en de oostkant van Egmond aan den Hoef. Veel van de discussie heeft zich tot op heden toegespitst op de plek van het nieuwe sportcomplex. Dat is begrijpelijk, maar in alle modellen impliceert een keuze voor de sport ook een keuze voor de natuur en een keuze voor wonen. In alle modellen zijn de verschillende ontwikkellocaties immers financieel met elkaar verbonden: de woningbouw draagt bij aan de sport. De keuze die wij de raad voorleggen is dus een keuze voor de toekomst van de sport, dat zeker. Maar het is ook – en dat is minstens zo belangrijk – een keuze voor de toekomst van de beide dorpen.

Bij de afweging hebben we ons in eerste instantie laten leiden door drie overwegingen: is het ruimtelijk inpasbaar, wat kost het en is er draagvlak voor? Daar is een vierde bijgekomen. We hebben namelijk een aantal juridische vraagstukken uitgezocht die betrekking hebben op de mogelijke gevolgen van Natura 2000 wetgeving en het onteigeningsvraagstuk. Dat juridische kader vormt een vierde pijler in de besluitvorming.

Model 3: Sporten op de Oost

Het belangrijkste voordeel van model 3 is samen te vatten in één woord: ruimte. Ruimte om het sportcomplex in te passen aan de oostkant van Egmond aan den Hoef, ruimte voor twee prachtige woningbouwlocaties aan de Sportlaan en het Delverspad. Het hoeft dan ook niet te verbazen dat ons Qteam in haar advies kiest voor dit model.

Ook vanuit het oogpunt van natuurontwikkeling is model 3 de voorkeursvariant: immers, je kunt als je het sportcomplex bouwt aan de oostkant van Egmond aan den Hoef de groene corridor bij Egmond aan Zee versterken – een lang gekoesterde wens van terreinbeheerder PWN – en aan het Delverspad de natuurwaarden versterken door bij de afronding van de woningbouw in te zetten op natuurontwikkeling. Het is dan ook niet verwonderlijk dat PWN in haar advies kiest voor model 3.

Tot slot is dit model ook financieel het meest voordelig. Waarom dan toch niet gekozen voor model 3? Daar is één doorslaggevende reden voor: er is voor dit model geen enkel draagvlak. Niet bij de klankbordgroep, niet onder de leden van Egmondia en Zeevogels en niet onder onze inwoners. Voor het college voldoende reden om dit model te laten afvallen.

De keuze die overblijft is dus een keuze tussen model 1 en 2.

Model 2: Sporten op het Delverspad

Waar model 3 op weinig draagvlak kan rekenen, is dat voor model 2 heel anders. Een meerderheid van de klankbordgroep kiest voor dit model, de leden van Egmondia en Zeevogels hebben dit model als voorkeursmodel aangewezen en in de raadpleging onder de inwoners scoort model 1 iets beter, maar niet veel. Draagvlak is er dus wel voor model 2. Verder heeft model 2 als belangrijk voordeel dat het voor de voetbalclubs een fusielocatie biedt tussen de dorpen in en een nieuwe start mogelijk maakt.

Waarom dan toch niet gekozen voor het Delverspad? Daar is een aantal zwaarwegende en in onze ogen doorslaggevende argumenten voor:

De landschappelijke inpassing van het sportcomplex is in model 2 geforceerd. Op zich kan het (het is inpasbaar), maar dan alleen als het zorgvuldig is uitgewerkt en als er voor de langere termijn afspraken worden gemaakt over de aanwezigheid van reclameborden, lichtmasten ed. Het Delverspad is een prachtige lokatie: een sportvoorziening op deze plek heeft hoe dan ook een negatieve invloed op de ruimtelijke kwaliteit die je hier kunt realiseren.

Ook vanuit het oogpunt van de te ontwikkelen woningbouw is het Delverspad een slechte keuze. Zowel de ontwikkelaars op het Delverspad als de makelaars die we hebben geconsulteerd ontraden dit model. Dat komt vooral doordat de combinatie van woningen en sport op het Delverspad ongelukkig is. Iemand die op zoek is naar een woning associeert wonen naast een sportcomplex volgens de makelaar met geluids-, licht- en verkeershinder. Dat heeft een negatieve invloed op de woonkwaliteit, de waarde en de verkoop van de woningen.

Tot slot: de gemeente heeft op de locatie Delverspad geen eigendomsposities. Dat betekent dat we voor realisatie van het sportcomplex op deze locatie afhankelijk zijn van medewerking van eigenaren. Op basis van de gesprekken die we hebben gevoerd met de eigenaren is onze verwachting dat niet alle gronden minnelijk – in goed overleg – verworven kunnen worden. Wij denken dus dat onteigening noodzakelijk zal zijn. Dat heeft in ieder geval toch gevolg dat realisatie langer duurt en kostbaarder is. Het betekent ook dat de principiële vraag gesteld moet worden of we dat instrument willen inzetten.

Dat brengt me bij model 1.

Model 1: Sporten op de Sportlaan

Onteigenen is een zwaar middel. Je pakt immers iemands eigendom af, tegen zijn zin. Als overheid moet je wel heel zwaarwegende redenen hebben om dat middel toe te passen. Onteigenen kan juridisch – dat hebben we laten uitzoeken – maar moreel gezien blijft het een zwaar middel. Het college is van mening dat je alleen moet onteigenen als het echt niet anders kan. En er is in dit geval een volwaardig alternatief: dat is model 1. In model 1 zijn de eigendomsposities voor ontwikkeling van het sportcomplex allemaal in handen van de gemeente. Dus is onteigening niet nodig. Bijkomend voordeel is dat de realisatie van het sportcomplex daardoor sneller en goedkoper kan plaatsvinden.

Dit is een zwaarwegend, maar zeker niet het enige argument om te kiezen voor model 1. Laten we eerst eens kijken naar de ruimtelijke inpasbaarheid van het sportcomplex. Dat voegt zich prachtig in de omgeving. Het kan nog veel mooier worden als er een nieuwe sporthal komt met nieuwe velden. De ruimtelijke kwaliteit die het gebied nu heeft kan alleen maar worden versterkt.

In dit model is er bovendien geen combinatie van sporten en wonen, of maar heel beperkt. Langs de Sportlaan zijn 16 woningen geprojecteerd. Dat is een dermate klein aantal, dat ook als ze niet ontwikkeld kunnen worden dit realisatie van het model niet wezenlijk zal beïnvloeden. Daar staat tegenover dat er met name aan het Delverspad een ‘’prachtige invulling van wonen naar natuurgebied” (in de woorden van de makelaar) ontstaat.

Ruimtelijk, financieel en juridisch scoort model 1 dus goed. Hoe zit het met het draagvlak? Dat is minder dan dat voor model 2, maar nog steeds heel behoorlijk. De honderden inwoners die hebben gereageerd in de raadpleging scoorden dit model als beste, boven het Delverspad. Uit de ledenraadpleging van Egmondia en Zeevogels kwam dit model als tweede fusielocatie naar voren, een alternatief voor de voorkeursvariant op het Delverspad. Makelaars en een aantal ontwikkelaars hebben ook een voorkeur uitgesproken voor dit model, mede vanwege de grote problemen die ze juist bij model 2 zien ontstaan. Verder is er ambtelijk draagvlak voor dit model en is de eerste reactie van de gedeputeerde over dit model positiever dan die voor model 2. Juist de mening van de provincie moet zwaar wegen omdat voor alle modellen geldt dat de plannen Buiten Bestaand Bebouwd gebied worden gerealiseerd en daar is de provincie het bevoegd gezag. In model 2 en 3 worden woningen geprojecteerd in Natura 2000 gebied en dat ligt bij de provincie moeilijk. Ook daar valt een keuze tussen model 2 en 1 dus in het voordeel van model 1 uit. Ook met het draagvlak van model 1 zit het dus wel goed.

Tennisclub Hogedijk

In het voortraject heb ik regelmatig aangegeven dat bij een verhuizing van Zeevogels, mee verhuizen van Hogedijk voor de hand zou liggen. In het voorkeursmodel van het college is nu toch iets anders besloten. Waarom?

Ten eerste is er een duidelijke financiële reden. Om Hogedijk in model 1 mee te laten verhuizen is aanschaf van het Van Balen terrein noodzakelijk. Daarna moet het terrein nog worden ingericht. Dat kost ruim 2 miljoen euro. Dat vinden we een onverantwoorde uitgave.

Daar komt bij dat er in de raadpleging veel vragen zijn gesteld, juist over deze verhuizing. Mensen begrijpen niet op welke manier voetbal en tennis elkaar versterken en vragen zich af of de Duinpan – de bestaande tennisclub in Egmond aan Zee – en Hogedijk elkaar niet kapot gaan concurreren. Terechte vragen volgens ons. Hogedijk heeft bovendien zelf aangegeven ook niet erg enthousiast te zijn over model 1.

Om die redenen hebben we besloten te kiezen voor model 1 zonder verplaatsing van TC Hogedijk naar de Sportlaan.

Samenvattend

Ik ga afronden.

Het college is bereid om meer dan vijf miljoen te investeren in een nieuw sportcomplex. Dat is een enorm bedrag, zeker in deze tijden. We doen dat omdat Egmondia en Zeevogels als zelfstandige clubs het moeilijk gaan krijgen. Dat weten en zeggen ze ook zelf. Het college kiest dus voor de toekomst van de sport in de Egmonden. We realiseren ons daarbij terdege dat een keuze voor de Sportlaan gevoelig ligt bij Zeevogels. Zonder daar iets aan af te doen, wil ik daar nog wel het volgende over zeggen. Een sportcomplex op de Sportlaan wordt ook een heel nieuw sportcomplex. De bestaande sporthal verdwijnt, de opstallen van Egmondia worden gesloopt en ook de Wal wordt onderdeel van de nieuwe accommodatie. Alles gaat dus tegen de vlakte en we zullen samen met alle partijen aan de tekentafel moeten gaan zitten om dat prachtige nieuwe complex te tekenen: met vier nieuwe velden, een nieuwe sporthal en nieuwe samenwerkingsverbanden. Die kans is er nu. Tegen beide clubs wil ik zeggen: kies voor de jeugd, kies voor de toekomst.

20131108-170919.jpg